{"id":1846,"date":"2021-06-27T22:15:12","date_gmt":"2021-06-27T21:15:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rec-kosova.org\/?p=1846"},"modified":"2021-06-27T22:15:12","modified_gmt":"2021-06-27T21:15:12","slug":"iniciativat-joqeveritare-si-nxitje-e-mekanizmave-institucional-ne-kerkim-te-zbardhjes-te-se-vertetes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/2021\/06\/27\/iniciativat-joqeveritare-si-nxitje-e-mekanizmave-institucional-ne-kerkim-te-zbardhjes-te-se-vertetes\/","title":{"rendered":"Iniciativat joqeveritare si nxitje e mekanizmave institucional n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb zbardhjes t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-uagb-team uagb-team uagb-team__outer-wrap uagb-team__image-position-above uagb-team__align-left uagb-team__stack-tablet uagb-block-ef0bebb4\"><div class=\"uagb-team__wrap\"><div class=\"uagb-team__content\"><div class=\"uagb-team__title-wrap\"><h3 class=\"uagb-team__title\"><span style=\"color:#13c1cb\" class=\"has-inline-color\"><strong>Iniciativat joqeveritare si nxitje e mekanizmave institucional n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb zbardhjes t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs<\/strong><\/span><\/h3><span class=\"uagb-team__prefix\"><\/span><\/div><div class=\"uagb-team__desc-wrap\"><p class=\"uagb-team__desc\"><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-team uagb-team uagb-team__outer-wrap uagb-team__image-position-left uagb-team__align-center uagb-team__stack-tablet uagb-block-ed768467\"><div class=\"uagb-team__wrap\"><div class=\"uagb-team__image-wrap uagb-team__image-crop-circle\"><img decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/www.rec-kosova.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/REC-Florentina-Hajdari-Hajra-2021-2-150x150.jpg\" alt=\"\"\/><\/div><div class=\"uagb-team__content\"><div class=\"uagb-team__title-wrap\"><h3 class=\"uagb-team__title\"><span style=\"color:#13c1cb\" class=\"has-inline-color\">shkruan Florentina Hajdari Hajra<\/span><\/h3><span class=\"uagb-team__prefix\">Kandidate p\u00ebr doktoratur\u00eb n\u00eb Qeverisje dhe administrat\u00eb publike<\/span><\/div><div class=\"uagb-team__desc-wrap\"><p class=\"uagb-team__desc\"><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p>        N\u00eb vazhd\u00ebn e traum\u00ebs, konfliktit dhe antagonizmit, kujtesa kolektive mund luaj\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb &#8216;procesin e sh\u00ebrimit&#8217; n\u00eb nivel komb\u00ebtar. Ballafaqimi me t\u00eb kaluar\u00ebn mund t\u00eb jet\u00eb thelb\u00ebsor p\u00ebr t\u00eb kuptuar rr\u00ebnj\u00ebn dhe shkaqet e konfliktit dhe parandalimin e p\u00ebrs\u00ebritjes s\u00eb historis\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen. Kujtesa kolektive mund t\u00eb nxis\u00eb llogaridh\u00ebnien, p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb dhe k\u00ebrkim-faljen. Kujtesa e injoruar gjithashtu mund \u00e7oj\u00eb n\u00eb dhimbje, ri-traumatiz\u00ebm, nj\u00eb ri-zgjim t\u00eb konfliktit dhe antagonizmit.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, lidhja midis kujtes\u00ebs kolektive, t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe pajtimit nuk duhet t\u00eb merren gjithmon\u00eb si t\u00eb mir\u00ebqena. Duhet t\u00eb b\u00ebhen m\u00eb shum\u00eb k\u00ebrkime n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. Sidoqoft\u00eb, heshtja dhe amnezia kolektive kryesisht jan\u00eb refuzuar midis nd\u00ebrmjet\u00ebsuesve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb si p\u00ebrgjigje joefektive n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb pas konfliktit. Kjo d\u00ebshmohet nga krijimi e komisionit t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs pothuajse n\u00eb t\u00eb gjitha shoq\u00ebrit\u00eb post konfliktuoze, i cili tani konsiderohet si nj\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs standard i zgjidhjes s\u00eb konfliktit. Por, n\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto shoq\u00ebri, krijimeve t\u00eb komisioneve t\u00eb tilla i kan\u00eb paraprir\u00eb iniciativat e nd\u00ebrmarra nga shoq\u00ebria civile, si iniciativa jasht\u00eb institucionale q\u00eb kan\u00eb nxitur m\u00eb pas reagimin institucional.<\/p>\n\n\n\n<p>Sektori joqeveritar n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb nga paslufta ka pasur dhe vazhdon t\u00eb ket\u00eb rol pro aktiv n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, duke u fokusuar jo vet\u00ebm tek hulumtimi i saj, por edhe n\u00eb ngritjen e bashk\u00ebpunimit, nxitjen e dialogut nd\u00ebretnik dhe institucional si dhe n\u00eb krijimin e paqes s\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb vend, duke nxitur diskutimin dhe reagimin mbi krimet e luft\u00ebs dhe rolin q\u00eb komuniteti ka n\u00eb zbardhjen e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, pranimin e saj faktik si nj\u00eb qel\u00ebs p\u00ebr bashk\u00ebpunim nd\u00ebretnik e nd\u00ebrshtet\u00ebror n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes dhe demokracis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n\n\n\n<p>Iniciativat e Shoq\u00ebris\u00eb Civile n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb zbardhjes s\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs jan\u00eb dokumentuar dhe sh\u00ebrbejn\u00eb s\u00eb pik\u00ebnisje edhe e institucioneve shtet\u00ebrore n\u00eb zbardhjen e krimeve t\u00eb luft\u00ebs dhe intensifikimin e dialogut p\u00ebr ballafaqim me t\u00eb kaluar\u00ebn. K\u00ebto iniciativa, t\u00eb filluara s\u00eb pari nga organizata t\u00eb vogla me baz\u00eb n\u00eb komunitet, organizata lokale t\u00eb lindura nga nevoja p\u00ebr t\u00eb tejkaluar konfliktin dhe nxitur bashk\u00ebpunimin, shpeshher\u00eb jan\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzuar n\u00eb iniciativa t\u00eb larta institucionale, n\u00eb nivel qeveritar dhe presidencial, duke u marr\u00eb si shembull organizimi dhe funksionimi n\u00eb arritjen e q\u00ebllimit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt \u2013 n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb zbardhjes t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas Raportit \u201cBallafaqimi me t\u00eb Kaluar\u00ebn dhe Pajtim n\u00eb Kosov\u00eb: Nj\u00eb p\u00ebrmbledhje e institucioneve dhe iniciativave\u201d t\u00eb Grupi Punues Nd\u00ebrministror p\u00ebr Ballafaqimin me t\u00eb Kaluar\u00ebn dhe Pajtim, shum\u00eb organizata t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile kan\u00eb qen\u00eb thell\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb fatit t\u00eb personave t\u00eb zhdukur, duke p\u00ebrfshir\u00eb: Shoqat\u00ebn e Familjeve t\u00eb Personave t\u00eb Pagjetur, Kryqin e Kuq t\u00eb Kosov\u00ebs, K\u00ebshillin p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Drejtave dhe Lirive t\u00eb Njeriut dhe Fondin p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn Humanitare. N\u00eb vitin 2001, mbi 20 shoqata u bashkuan p\u00ebr t\u00eb krijuar K\u00ebshillin Koordinues t\u00eb Asociacionit t\u00eb Familjeve t\u00eb Personave t\u00eb Zhdukur n\u00eb Kosov\u00eb. OJQ-t\u00eb gjithashtu kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb dokumentimin e shkeljeve t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, duke p\u00ebrfshir\u00eb: K\u00ebshillin p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Drejtave dhe Lirive t\u00eb Njeriut, Fondin p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn Humanitare, Qendr\u00ebn p\u00ebr Mbrojtjen e Grave dhe F\u00ebmij\u00ebve, Shoqat\u00ebn humanitare dhe bamir\u00ebse \u201cN\u00ebn\u00eb Tereza\u201d dhe Qendr\u00ebn Kosovare p\u00ebr Rehabilitimin e t\u00eb Mbijetuarve t\u00eb Tortur\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2018, presidenti i Kosov\u00ebs formoi nj\u00eb ekip p\u00ebrgatitor p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur legjislacionin p\u00ebr krijimin e komisionit t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Mandati i ekipit ka skaduar n\u00eb fund t\u00eb tetorit 2020 dhe ekipi ka k\u00ebrkuar edhe gjasht\u00eb muaj shtes\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar pun\u00ebn e tij, p\u00ebr shkak t\u00eb nd\u00ebrprerjes s\u00eb shkaktuar nga pandemia. Por pas dor\u00ebheqjes s\u00eb Presidentit n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb po t\u00eb nj\u00ebjtit vit, ngritet nj\u00eb pik\u00ebpyetje e madhe se si do t\u00eb vazhdoj\u00eb pun\u00ebn dhe cili do t\u00eb jet\u00eb mandati i k\u00ebtij komisioni n\u00eb t\u00eb ardhmen. Ndon\u00ebse, ende&nbsp; nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se \u00e7far\u00eb synon sakt\u00ebsisht t\u00eb arrij komisioni. Ajo \u00e7far\u00eb mund t\u00eb merret n\u00eb konsiderat\u00eb, sidomos n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb \u2018heshtjeje\u2019 institucionale, \u00ebsht\u00eb aktivizimi i mekanizmave t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile p\u00ebr t\u00eb vazhduar pun\u00ebn n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Pra, sikurse komisionet e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb p\u00ebrqendruara n\u00eb tregimet dhe p\u00ebrjetimet individuale t\u00eb viktimave. Ato krijojn\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb q\u00eb individ\u00ebt t\u00eb flasin p\u00ebr ato q\u00eb u kan\u00eb ndodhur dhe t\u00eb shprehin ndjenja q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb hidh\u00ebrim dhe zem\u00ebrim. N\u00eb aspektin psikologjik, shum\u00eb autor\u00eb argumentojn\u00eb s\u00eb tregimi i p\u00ebrjetimeve individuale t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb mekanizma zyrtar\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00eb sesa n\u00eb ata jozyrtar\u00eb. Shum\u00eb autor\u00eb pretendojn\u00eb se ekziston rreziku i ri-traumatizimit me an\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit viktimat p\u00ebrjetojn\u00eb stres post-traumatik (PTS) pas procesit t\u00eb tregimit t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. N\u00eb ket\u00eb mes, shoq\u00ebria civile mund t\u00eb ket\u00eb rolin e nd\u00ebrmjet\u00ebm n\u00eb marrjen e informacionit nga viktimat, duke p\u00ebrdorur metoda jozyrtare p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar procesin e th\u00ebnies t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebr\u00e7uar k\u00ebt\u00eb tregim n\u00eb formatin zyrtar.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em><span style=\"color:#13c1cb\" class=\"has-inline-color\">&#8220;Ky artikull \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsuar me mb\u00ebshtetjen e YIHR KS si partner implementues i Agjencis\u00eb s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (USAID). P\u00ebrmbatja e k\u00ebtij artikulli \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e plot\u00eb e REC \u2013 Reconciliation Empowering Communities and D&amp;G Solutions dhe nuk pasqyron domosdoshm\u00ebrisht pik\u00ebpamjet e Agjencis\u00eb s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar &#8211; USAID, Qeveris\u00eb s\u00eb SHBA-s\u00eb apo Iniciativ\u00ebs s\u00eb t\u00eb Rinjve p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut (YIHR KS)&#8221;<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sektori joqeveritar n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb nga paslufta ka pasur dhe vazhdon t\u00eb ket\u00eb rol pro aktiv n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, duke u fokusuar jo vet\u00ebm tek hulumtimi i saj, por edhe n\u00eb ngritjen e bashk\u00ebpunimit, nxitjen e dialogut nd\u00ebretnik dhe institucional si dhe n\u00eb krijimin e paqes s\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb vend, duke nxitur diskutimin dhe reagimin mbi krimet e luft\u00ebs dhe rolin q\u00eb komuniteti ka n\u00eb zbardhjen e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, pranimin e saj faktik si nj\u00eb qel\u00ebs p\u00ebr bashk\u00ebpunim nd\u00ebretnik e nd\u00ebrshtet\u00ebror n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes dhe demokracis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1992,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1846"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1846"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1846\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}