{"id":1806,"date":"2021-06-27T20:53:49","date_gmt":"2021-06-27T19:53:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rec-kosova.org\/?p=1806"},"modified":"2021-06-27T20:53:49","modified_gmt":"2021-06-27T19:53:49","slug":"nevladine-inicijative-kao-pokretaci-institucionalnih-mehanizama-u-potrazi-za-istinom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/2021\/06\/27\/nevladine-inicijative-kao-pokretaci-institucionalnih-mehanizama-u-potrazi-za-istinom\/","title":{"rendered":"Nevladine inicijative kao pokreta\u010di institucionalnih mehanizama u potrazi za istinom"},"content":{"rendered":"\n

Nevladine inicijative kao pokreta\u010di institucionalnih mehanizama u potrazi za istinom<\/span><\/strong><\/h3><\/span><\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

\"\"\/<\/div>

pi\u0161e Florentina Hajdari Hajra<\/span><\/h3>Doktorski kandidat iz oblasti javne uprave i administracije<\/span><\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Tokom traume, sukoba i antagonizma kolektivno pam\u0107enje mo\u017ee igrati va\u017enu ulogu u ‘procesu ozdravljenja’ na nacionalnom nivou. Suo\u010davanje s pro\u0161lo\u0161\u0107u mo\u017ee biti od klju\u010dne va\u017enosti za razumevanje korena i uzroka sukoba i spre\u010davanje ponavljanja istorije u budu\u0107nosti. Kolektivno se\u0107anje mo\u017ee podsta\u0107i polaganje ra\u010duna, odgovornost, i opra\u0161tanje. Zanemareno se\u0107anje tako\u0111e mo\u017ee dovesti do boli, ponovne traume, ponovnog bu\u0111enja sukoba i antagonizma.<\/p>\n\n\n\n

\u0160tavi\u0161e, vezu izme\u0111u kolektivnog se\u0107anja, istine i pomirenja ne treba uvek uzimati zdravo za gotovo. Vi\u0161e istra\u017eivanja je potrebno u ovom podru\u010dju. Me\u0111utim, kolektivna \u0161utnja i amnezija uglavnom se odbacuju od strane me\u0111unarodnih posrednika kao neefikasni odgovori u postkonfliktnom okru\u017eenju. O tome svedo\u010di uspostavljanje komisija za istinu u gotovo svim postkonfliktnim dru\u0161tvima, \u0161to se danas smatra standardnom komponentom re\u0161avanja sukoba. Ali, u svim tim dru\u0161tvima, osnivanju takvih komisija prethodile su inicijative civilnog dru\u0161tva kao vaninstitucionalne inicijative koje su nakon toga pokrenule institucionalni odgovor.<\/p>\n\n\n\n

Nevladin sektor na Kosovu od nakon rata imao je i nastavlja imati proaktivnu ulogu u tra\u017eenju istine, fokusiraju\u0107i se ne samo na svoja istra\u017eivanja, ve\u0107 i na izgradnju saradnje, podsticanja me\u0111unacionalnog i institucionalnog dijaloga i stvaranje trajnog mira u zemlji, pokre\u0107u\u0107i raspravu i odgovor na ratne zlo\u010dine i ulogu koju zajednica igra u otkrivanju istine, njezino de facto<\/em> prihvatanje kao klju\u010d me\u0111uetni\u010dke i me\u0111udr\u017eavne saradnje u izgradnji mira i demokracije uop\u0161te.<\/p>\n\n\n\n

Inicijative civilnog dru\u0161tva na Kosovu u potrazi za istinom dokumentovane su i slu\u017ee kao polazna ta\u010dka za dr\u017eavne institucije u otkrivanju ratnih zlo\u010dina i intenziviranju dijaloga o suo\u010davanju s pro\u0161lo\u0161\u0107u. Te inicijative, koje su prvo preduzele male organizacije sa bazom u zajednici, lokalne organizacije ro\u0111ene iz potrebe za prevazila\u017eenje sukoba i podsticanje saradnje, \u010desto su prerasle u vi\u0161e institucionalne inicijative, na vladinom i predsedni\u010dkom nivou, koje se uzimaju kao primer organizacije i funkcionisanja u postizanje zajedni\u010dkog cilja – u potrazi za istinom.<\/p>\n\n\n\n

Prema izve\u0161taju “Suo\u010davanje s pro\u0161lo\u0161\u0107u i pomirenje na Kosovu: Sa\u017eetak institucija i inicijativa” Me\u0111uministarske radne grupe za suo\u010davanje s pro\u0161lo\u0161\u0107u i pomirenje, mnoge su organizacije civilnog dru\u0161tva vrlo uklju\u010dene u utvr\u0111ivanje sudbine nestalih lica, uklju\u010duju\u0107i: Udru\u017eenje porodica nestalih lica, Crveni krst Kosova, Savet za za\u0161titu ljudskih prava i sloboda i Fond za humanitarno pravo. 2001, godine preko 20 udru\u017eenja okupilo se kako bi osnovalo Koordinacijski savet Udru\u017eenja porodica nestalih lica na Kosovu. Nevladine organizacije tako\u0111e su uklju\u010dene u dokumentovanje ozbiljnih kr\u0161enja ljudskih prava, uklju\u010duju\u0107i: Savet za za\u0161titu ljudskih prava i sloboda, Fond za humanitarno pravo, Centar za za\u0161titu \u017eena i dece, Humanitarno udru\u017eenje “Majka Tereza” i Kosovski centar za rehabilitaciju \u017ertava torture.<\/p>\n\n\n\n

2018, godine Predsednik Kosova osnovao je pripremni tim za pripremu zakona za uspostavljanje komisije za istinu. Mandat tima istekao je krajem oktobra 2020. godine, a tim je zatra\u017eio jo\u0161 \u0161est meseci da zavr\u0161i posao, zbog prekida izazvanog pandemijom. Me\u0111utim, nakon ostavke Predsednika u novembru te godine, postavlja se veliko pitanje kako \u0107e se posao nastaviti i koji \u0107e biti mandat ove komisije u budu\u0107nosti. S druge strane, jo\u0161 uvek nije jasno \u0161to ta\u010dno komisija \u017eeli posti\u0107i. Ono \u0161to se mo\u017ee uzeti u obzir, posebno u periodu institucionalne ‘\u0161utnje’, jest aktiviranje mehanizama civilnog dru\u0161tva da nastave rad u potrazi za istinom. <\/p>\n\n\n\n

Komisije za istinu, na primer, posebno su usmerena na li\u010dne pri\u010de i iskustva \u017ertava. Oni stvaraju prostor za pojedince da razgovaraju o onome \u0161to im se dogodilo i da izraze ose\u0107aje koji mogu uklju\u010divati tugu i bes. Psiholo\u0161ki, mnogi autori tvrde da je pri\u010danje o li\u010dnim iskustvima rata u formalnim mehanizmima mnogo ozbiljnije nego u neformalnim sredinama. Mnogi autori tvrde da postoji rizik od ponovne traumatizacije kojom \u017ertve nakon postupka kazivanja istine imaju posttraumatski stresni poreme\u0107aj (PTSD). U tom smislu, civilno dru\u0161tvo mo\u017ee igrati posrednu ulogu u dobivanju informacija od \u017ertava, koriste\u0107i neformalne metode za olak\u0161avanje procesa kazivanja istine i prenose\u0107i ovu pri\u010du u formalnom formatu.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

“Ovaj \u010dlanak omogu\u0107en je podr\u0161kom YIHR KS koja sprovodi projekat partnera Ameri\u010dke agencije za me\u0111unarodni razvoj (USAID). Sadr\u017eaj ovog \u010dlanka je isklju\u010diva odgovornost REC-a – Reconciliation Empowering Communities and D&G Solutions i ne odra\u017eava nu\u017eno stavove Ameri\u010dke agencije za me\u0111unarodni razvoj – USAID, ameri\u010dke vlade ili Inicijative mladih za ljudska prava (YIHR KS)”<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Inicijative civilnog dru\u0161tva na Kosovu u potrazi za istinom dokumentovane su i slu\u017ee kao polazna ta\u010dka za dr\u017eavne institucije u otkrivanju ratnih zlo\u010dina i intenziviranju dijaloga o suo\u010davanju s pro\u0161lo\u0161\u0107u. Te inicijative, koje su prvo preduzele male organizacije sa bazom u zajednici, lokalne organizacije ro\u0111ene iz potrebe za prevazila\u017eenje sukoba i podsticanje saradnje, \u010desto su prerasle u vi\u0161e institucionalne inicijative, na vladinom i predsedni\u010dkom nivou, koje se uzimaju kao primer organizacije i funkcionisanja u postizanje zajedni\u010dkog cilja – u potrazi za istinom.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2008,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1806"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1806"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1806\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsite.rec-kosova.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}